صید ماهی با قفس

گرگور

گرگور به قفس‌های ماهیگیری ساخته شده از تور گفته می‌شود. کاربرد این نوع آلت ماهیگیری در  قسمت‌های جنوبی ایران و سواحل خلیج فارس رواج زیادی دارد و از مهمترین انواع روش صید ماهی میباشد.

ساختمان گرگور

گرگور با سیم فلزی گالوانیزه و به شکل یک نیم‌کره بافته می‌شود. ارتفاع گرگور به تناسب نوع شناور و محل صید، ۱ تا ۳ متر میباشد. گرگور قفسی توری است که با بند، آن را به ته دریا می‌فرستند و به سر بند یک قطعه چوب پنبه می‌بندند تا محل قرارگرفتن گرگور را گم نکنند. ماهی‌ها از یک دریچه وارد شده و راه برگشت را پیدا نمی‌کنند و درون قفس گیر می‌کنند و فقط ماهی‌های درشت در درون گرگور می‌مانند.

ساخت گرگور

صیادان منطقه هرمزگان ابتدا گرگورهای خود را از نوعی چوب هندی و چینی که در بوشهر «باصچیل» نامیده می‌شود تهیه می‌کردند. باصچیل چوبی تو پُر و محکم می‌باشد که از قدرت انعطاف بسیار بالایی برخوردار است. تقریباٌ از ۶۰ سال پیش و با وارد شدن سیم بکسل توسط کشتیهای بین‌المللی به شهر، صیادان با استفاده از رشته سیم‌های بکسل و با بهره‌گیری از مخلوطی از سیم بکسل و رشته چوب های باصچیل گرگوری مرکب از سیم و باصچیل تهیه می‌کردند.هنگامی که با کمبود باصچیل روبرو می‌شدند از شاخه انعطاف‌پذیر متصل به خوشه خرما که به «پنگ» معروف است استفاده می‌کردند و با تراشیدن پنگ و تقسیم آن به تکه‌های نازک در گرگور بافی استفاده می‌کردند. بعدها و حداقل در دهه ۴۰ و با وارد شدن سیم‌های مخصوص گالوانیزه گرگورها کاملاً سیمی شده و بافت آن با سیم خالص صورت می‌گرفت. تعداد گرگورهایی که به یکدیگر می‌بستند در حدود ۸ عدد بود و در اصطلاح محلی به این مجموعه «خِیه» می‌گویند.عمده مراحل ساخت این محصول توسط دست انجام می­شود و تنها ابزاری که در طول مراحل ساخت زیاد مورد استفاده قرار می‌‌گیرد، نوعی سیم‌‌چین می ­باشد.

صنایع دستی

گرگور از معدود صنایعی است که کاربرد فراوان در صیادی دارد و امروز با توجه به اهمیت ساخت آن کارگاه های متعددی در گوشه و کنار جنوب کشور ایجاد شده اند. شهرستان‌های بندر لنگه، بندر کنگ، بوشهر، بندرعباس و کنگان از مراکز مهم گرگور بافی هستند.

گرگور در هرمزگان

گرگور که در گویش هرمزگانی «کلگر» گفته می ­شود، نوعی قفس گنبد شکل بزرگ جهت صید آبزيان دریایی می‌باشد که درب آن مثا قیفی يک طرفه به گونه­ای عمل می‌کند که ماهیها پس از ورد به درون قفس، قادر به خروج نخواهند بود و بدین ترتیب به دام می‌افتند. صیادان به منظور کشاندن ماهیها به داخل این وسیله صید، از انواع طعمه و احشاء ماهیها و آبزيانی که قبلاً صید نموده‌اند، استفاده می‌‌‌نمایند.